دندان ها عضو پیچیده ای نیستند. تاج دندان یا آن چه در دهان قابل مشاهده است، شامل یک لایه خارجی به صورت پوسته تخم مرغ است. این لایه بیرونی مینای دندان نام دارد که سخت ترین ماده بدن است. مینای دندان از استخوان سخت تر، با مقاومت فشاری بالا می باشد ولی قدرت کشسانی ضعیفی دارد. به عبارت دیگر مینا می تواند در برابر نیروهای قوی حاصل از عضلات فک مقاومت کند اما در صورت گاز زدن محکم به یک جسم خارجی یا تغییر سریع از گرما به سرما قابلیت انعطاف ندارد. این شرایط شکستگی هایی را سبب می گردند که هر فردی ممکن است در دندان های خود داشته باشد، هر چند برخی از این شکستگی ها بزرگتر و بارزتر می باشند. مینای دندان نسبت به سایر ساختارها، در مقابل اسید حاصل از جرم دندان و معده مقاوم تر است. به محض ایجاد یک حفره کوچک بر روی آن، بیماری می تواند در سرتاسر عاج دندان گسترش یافته و سبب پوسیدن قسمت های وسیعی از دندان و نکروز گردد. در صورتی که فلوراید به شکل موضعی یا سیستمیک در اوایل کودکی مصرف گردد، با بافت مینای دندان ترکیب شده و استحکام آن را افزایش می دهد. در بالغین در صورت وجود پوسیدگی دندان یا بیرون زدن ریشه ها فلوراید می تواند به صورت موضعی مصرف گردد.

عاج دندان لایه دوم تاج دندان و لایه خارجی ریشه است که نسبت به مینای دندان نرم تر است. به لحاظ میکروسکوپی شبیه به یک اسفنج طبیعی سخت می باشد که متشکل از توبول هایی است که فضاهای آن با رطوبت و شاخک اعصاب نشات گرفته از پالپ دندان پر شده است. هر گونه تغییر در فشار آب، دما یا ترکیبات شیمیایی سبب ارسال سیگنال های عصبی و درد می گردد. این ساختار نسبت به اسید یا باکتری مقاوم نیست، لذا می تواند به آسیب پالپ دندان و در نهایت مرگ دندان منجر گردد.

پالپ ساختار درونی تاج یا ریشه است که اساسا از عصب و بافت خون تشکیل شده و در مرکز دندان قرار گرفته است. ساختار پالپ جهت تشکیل دندان ضروری بوده، همچنین از خشک شدن و تضعیف دندان جلوگیری می کند. عصب به خصوص در دندانهای جوان، بعد از تروما می تواند خود را ترمیم کند. در صورت داشتن یک پالپ سالم حساس به اشیا خارجی در دهان، شکستگی ها بهتر پیشگیری می شوند. در روت کانال تراپی (درمان ریشه) با برداشتن عصب، دندان نمی تواند اشیا سخت را حس کند لذا به ترک خودگی آن منجر می گردد. دندانی که تحت روت کانال تراپی قرار گرفته است، ممکن است مادام العمر دوام نیاورد. لذا جهت پیشگیری از شکستگی های جدی بهتر است توسط روکش محافظت شود.

التهاب پالپ همان چیزی است که سبب مرگ عصب می گردد. به هم فشردن بیش از حد دندان ها (دندان قروچه)، بد شکلی دندان ها (مال اکلوژن)، پوسیدگی های عمیق، پر کردن وسیع دندان و روکش ها، نوشیدن مکرر مایعات گرم، جویدن یخ، تروما، شکستگی های عمیق، بیماری پریودنتال، از جا در آمدن پرشدگی دندان و جابجایی سریع در ارتودنسی به این مشکل معمول منجر می گردند.